Bileşik Faiz Nedir? Paranızı Katlayan Formülü Anlattık
Bileşik faiz nedir, nasıl çalışır, basit faizden farkı nedir? Einstein'ın '8. dünya harikası' dediği bileşik faizin gücünü örneklerle açıkladık.
Bileşik Faiz Nedir?
Bileşik faiz, faiz üzerinden faiz kazanma prensibidir. Basit faizde sadece ana paranız üzerinden getiri elde edersiniz. Bileşik faizde ise her dönem kazandığınız faiz de bir sonraki dönemin anaparasına eklenir.
Albert Einstein'a atfedilen ünlü söz: "Bileşik faiz dünyanın 8. harikasıdır. Anlayan kazanır, anlamayan öder."
Basit Faiz vs Bileşik Faiz
₺100.000 birikiminizi yıllık %30 getiriyle değerlendirdiğinizi düşünelim:
Basit Faiz (5 yıl)
Her yıl sadece anaparaya faiz işler:
- Yıl 1: ₺100.000 + ₺30.000 = ₺130.000
- Yıl 2: ₺100.000 + ₺30.000 = ₺160.000
- Yıl 3: ₺100.000 + ₺30.000 = ₺190.000
- Yıl 5: ₺250.000
Bileşik Faiz (5 yıl)
Her yıl toplam birikime faiz işler:
- Yıl 1: ₺100.000 × 1,30 = ₺130.000
- Yıl 2: ₺130.000 × 1,30 = ₺169.000
- Yıl 3: ₺169.000 × 1,30 = ₺219.700
- Yıl 5: ₺371.293
Fark: ₺121.293 — sadece "faizin faiz kazanması" sayesinde.
72 Kuralı: Paranız Kaç Yılda İkiye Katlanır?
Hızlı bir hesaplama yöntemi: 72'yi yıllık getiri oranına bölün.
- %10 getiri → 72 ÷ 10 = 7,2 yıl
- %20 getiri → 72 ÷ 20 = 3,6 yıl
- %30 getiri → 72 ÷ 30 = 2,4 yıl
Zaman Faktörü: Ne Kadar Erken, O Kadar İyi
Bileşik faizde en güçlü değişken zamandır. İki kişiyi karşılaştıralım:
Ayşe: 25 yaşında başlar, ayda ₺2.000 yatırır, 35 yaşında durur (10 yıl)
Mehmet: 35 yaşında başlar, ayda ₺2.000 yatırır, 55 yaşında durur (20 yıl)
Yıllık %15 bileşik getiriyle:
- Ayşe 55 yaşında: ~₺4.800.000 (sadece 10 yıl yatırdı!)
- Mehmet 55 yaşında: ~₺3.000.000 (20 yıl yatırmasına rağmen)
Ayşe yarı süre yatırım yaptı ama erken başladığı için daha fazla birikim elde etti. İşte bileşik faizin gücü budur.
Bileşik Faiz Sizin Aleyhinize de Çalışır
Bileşik faiz sadece birikim için değildir. Kredi kartı borçlarında da tam olarak bu mekanizma çalışır — ama sizin aleyhinize.
Asgari ödeme yaparsanız, kalan borç üzerine faiz biner. O faiz bir sonraki aya eklenir. Yeni borcun üstüne tekrar faiz biner. Bu kısır döngü, borcunuzu 2-5 katına çıkarabilir.
Altın kural: Bileşik faizi birikiminizde lehinize, borcunuzda ise aleyhinize çalıştığını unutmayın. Borcu mümkün olduğunca hızlı kapatın, birikimi mümkün olduğunca erken başlatın.
Türkiye'de Bileşik Faiz Fırsatları
- Mevduat faizi — vadeli mevduat, kısa vadeli yenilemelerle bileşik etkisi artırılabilir
- Altın birikim — düzenli alım ile gram altın birikimi
- Borsa / Fon — hisse senedi, yatırım fonu, BES
- Döviz — USD/EUR mevduat veya eurobond
Her yatırım aracının risk/getiri profili farklıdır. Kendi durumunuza uygun olanı seçin.
Hesaplayın
Kendi birikiminizin bileşik faizle nasıl büyüyeceğini görmek için Bileşik Faiz Hesaplayıcı aracımızı kullanabilirsiniz.
Anapara, aylık ek yatırım, yıllık getiri oranı ve süreyi girin — sonucu grafikle görün.
Sonuç
Bileşik faiz, finansal özgürlüğe giden yolun en güçlü aracıdır. Ama anahtarı zamandır. Ne kadar erken başlarsanız, o kadar büyük fark yaratırsınız.
Bu yazıdaki getiri oranları örnek amaçlıdır. Geçmiş getiriler gelecek performansın garantisi değildir. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve risk toleransınıza göre verin.
Bu konuyla ilgili ücretsiz araçlarımızı deneyin
29+ finansal hesaplama aracı — kayıt gerektirmez.